Nội dung âm thanh cho việc học ngoại ngữ không phải một khối đồng nhất. Ba loại dưới đây khác nhau rất nhiều về độ khó, và chọn nhầm loại là nguyên nhân phổ biến khiến người học nản với phần nghe.
- Ba loại: nội dung soạn cho người học, nội dung cho người bản ngữ nói chậm, và nội dung thật.
- Nội dung soạn cho người học có tốc độ và từ vựng được kiểm soát.
- Nội dung thật là đích cuối nhưng vào quá sớm thì gây nản.
- Chuyển dần giữa ba loại quan trọng hơn việc chọn đúng loại ngay từ đầu.
Ba loại và trình độ tương ứng
Ba loại dưới đây tạo thành một thang. Loại thứ hai là bậc trung gian mà nhiều người bỏ qua và đó là sai lầm: nhảy thẳng từ nội dung soạn cho người học sang nội dung thật là bước quá lớn, và chính khoảng trống đó khiến nhiều người kết luận rằng khả năng nghe của mình không tiến.
Vì sao bậc trung gian quan trọng
Khoảng cách giữa nội dung soạn cho người học và nội dung thật lớn hơn nhiều người tưởng. Nội dung soạn cho người học được thu với giọng rõ, tốc độ chậm, ít nối âm, và từ vựng nằm trong phạm vi bạn đã học. Nội dung thật thì ngược lại ở cả bốn mặt cùng lúc. Nhảy thẳng từ bên này sang bên kia giống như nhảy hai bậc thang một lúc, và phần lớn người học vấp ở đó. Bậc trung gian — nội dung dùng ngôn ngữ thật nhưng có điều chỉnh về tốc độ và độ rõ — cho bạn một chỗ đặt chân, và thời gian bạn dành ở bậc này quyết định việc chuyển sang nội dung thật có suôn sẻ không.
Cách chuyển dần
Bốn cách dưới đây giúp bạn đi lên từng bậc. Cách thứ hai hiệu quả nhất và ít người dùng: chọn nội dung thật về một chủ đề bạn đã rất am hiểu, vì kiến thức nền bù được rất nhiều cho phần ngôn ngữ bạn chưa bắt được.
Sai lầm thường gặp
- Nhảy thẳng từ nội dung cho người học sang nội dung thật rồi kết luận mình nghe kém.
- Ở mãi bậc nội dung soạn cho người học, không bao giờ chuyển lên.
- Nghe nhiều đoạn khác nhau mỗi đoạn một lần, thay vì nghe kỹ một đoạn nhiều lần.
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu thì chuyển lên bậc tiếp theo?
Khi bạn nghe được đại ý của bậc hiện tại mà không phải căng ra. Không có mốc thời gian chung, và ở lâu hơn ở một bậc không phải điều xấu.
Nội dung soạn cho người học có nhàm không?
Với nhiều người thì có, và đó là lý do nên chuyển lên khi đủ khả năng. Nhưng ở giai đoạn nền thì nó cần thiết vì nó cho bạn thắng lợi sớm và xây được tai.
Nghe mà không hiểu gì có ích không?
Rất ít nếu bạn hoàn toàn không bắt được gì. Nghe có ích khi bạn hiểu được phần lớn và phải căng ra một chút cho phần còn lại.
Có nên nghe nội dung thật ngay từ đầu để làm quen không?
Một chút thì được để bạn biết đích ở đâu, nhưng đừng dùng nó làm nguồn luyện chính khi chưa đủ nền. Thời gian đó dùng cho bậc phù hợp sẽ hiệu quả hơn nhiều.