Sau khi làm một đề, phần lớn người học chấm điểm rồi chuyển sang đề tiếp theo. Nhưng bản thân con số điểm gần như không cho bạn thông tin nào dùng được — điều hữu ích nằm ở việc bạn sai vì lý do gì.
- Bốn loại lỗi: thiếu từ vựng, sai ngữ pháp, hiểu sai câu hỏi, và hết thời gian.
- Mỗi loại lỗi dẫn tới một cách khắc phục hoàn toàn khác nhau.
- Lỗi hiểu sai câu hỏi là loại dễ khắc phục nhất mà hay bị bỏ qua.
- Cùng một điểm số có thể đến từ những phân bố lỗi rất khác nhau.
Bốn loại lỗi và cách khắc phục
Bốn loại dưới đây dẫn tới bốn hành động khác nhau. Loại thứ ba dễ khắc phục nhất và hay bị bỏ qua nhất: nếu bạn hiểu nội dung nhưng trả lời không đúng thứ câu hỏi yêu cầu, vấn đề nằm ở việc đọc yêu cầu chứ không ở khả năng ngôn ngữ — và sửa nó chỉ cần một thói quen mới.
Vì sao cùng một điểm có ý nghĩa khác nhau
Hai người cùng đạt một mức điểm có thể đang ở hai tình huống hoàn toàn khác. Người thứ nhất mất điểm vì không biết từ và không hiểu bài đọc — người này cần nâng nền và còn một quãng đường dài. Người thứ hai hiểu hết nhưng làm không kịp và đọc lướt yêu cầu nên trả lời sai — người này có nền đủ và chỉ cần vài tuần luyện kỹ năng làm bài là kết quả tăng rõ. Cùng một con số nhưng hai lộ trình khác hẳn nhau. Đây là lý do việc phân loại lỗi quan trọng hơn nhiều so với việc theo dõi điểm số qua các lần làm đề.
Cách phân loại nhanh
Bốn bước dưới đây mất khoảng hai mươi phút sau khi làm xong một đề. Bước thứ ba đáng chú ý: những câu bạn đoán mà trúng cũng là câu cần xem lại, vì lần sau bạn có thể không may như vậy — chúng cho biết chỗ bạn chưa chắc.
Sai lầm thường gặp
- Chấm điểm rồi chuyển sang đề mới mà không phân tích lý do sai.
- Theo dõi điểm số qua các lần làm đề mà không xem phân bố lỗi thay đổi thế nào.
- Bỏ qua những câu đoán mà trúng, trong khi chúng cho biết chỗ bạn chưa chắc.
Câu hỏi thường gặp
Không nhớ vì sao mình chọn đáp án đó thì sao?
Hãy đánh dấu ngay trong lúc làm: một dấu cho câu chắc chắn, một dấu cho câu đoán. Việc này mất vài giây mỗi câu và giúp phân tích chính xác hơn nhiều.
Điểm số có ý nghĩa gì không?
Có, nó cho biết khoảng cách tới mục tiêu và giúp bạn theo dõi xu hướng. Chỉ là nó không cho biết nên làm gì, và đó là việc của phân loại lỗi.
Bao nhiêu lần đo thì đủ để thấy xu hướng?
Ba lần trở lên, vì một lần đo có dao động do nhiều yếu tố ngoài trình độ. Đừng đổi kế hoạch dựa trên một kết quả bất thường.
Loại lỗi nào nên ưu tiên khắc phục?
Loại chiếm nhiều nhất, và trong số đó thì loại dễ khắc phục nhất trước. Lỗi hiểu sai câu hỏi và lỗi thời gian thường cho cải thiện nhanh nhất.