Rất nhiều người bắt đầu đọc bằng một cuốn họ thích, thấy phải tra từ ở gần như mỗi câu, rồi bỏ sau vài trang và kết luận rằng mình chưa đủ trình độ để đọc. Vấn đề thường không nằm ở trình độ mà nằm ở việc chọn sai mức.
- Quy tắc kiểm nhanh: đọc một trang bất kỳ và đếm số từ bạn không biết.
- Với đọc mở rộng, mức phù hợp là rất ít từ lạ trên mỗi trang.
- Với đọc kỹ, nhiều từ lạ hơn thì chấp nhận được vì bạn sẽ tra.
- Không tìm được sách đủ dễ là vấn đề phổ biến và có cách xử lý.
Quy tắc một trang
Cách kiểm rất đơn giản: mở một trang ở giữa sách, đọc hết trang đó, và đếm số từ bạn hoàn toàn không biết. Nếu con số đó rất nhỏ và bạn vẫn theo được mạch thì cuốn này phù hợp cho đọc mở rộng. Nếu nhiều tới mức bạn mất mạch thì nó quá khó cho mục đích đó, dù vẫn có thể dùng cho đọc kỹ với một đoạn ngắn. Điểm quan trọng: mở trang ở giữa chứ không đọc trang đầu, vì phần mở đầu của nhiều cuốn sách có ngôn ngữ trau chuốt hơn phần còn lại và sẽ cho bạn ấn tượng sai về độ khó.
Bốn dấu hiệu quá khó
Bốn dấu hiệu dưới đây xuất hiện trong vài trang đầu. Dấu hiệu thứ hai đáng tin nhất: nếu bạn không theo được mạch câu chuyện thì bạn không thể đoán nghĩa qua ngữ cảnh, mà đoán nghĩa qua ngữ cảnh chính là cơ chế mà đọc mở rộng dựa vào.
Khi không tìm được sách đủ dễ
Đây là vấn đề phổ biến với người ở giai đoạn nền, vì nội dung viết cho người bản ngữ thường quá khó. Bốn hướng dưới đây giải quyết được. Hướng thứ nhất hiệu quả nhất và ít người nghĩ tới: đọc một cuốn bạn đã đọc bằng tiếng Việt, vì bạn đã biết cốt truyện nên bạn theo được mạch dù chưa hiểu hết từng câu — và chính việc theo được mạch cho phép bạn đoán nghĩa.
Sai lầm thường gặp
- Bắt đầu bằng một tác phẩm nổi tiếng rồi bỏ sau vài trang.
- Kiểm bằng trang đầu, vốn thường trau chuốt hơn phần còn lại.
- Kết luận mình chưa đủ trình độ để đọc, trong khi vấn đề là chọn sai mức.
Câu hỏi thường gặp
Đọc sách thiếu nhi có ngại không?
Nhiều người thấy vậy lúc đầu nhưng nó rất hiệu quả cho giai đoạn nền. Nếu bạn thấy chủ đề không hợp thì sách viết cho người học là lựa chọn thay thế tốt.
Truyện tranh có tính là đọc không?
Có, và nó có lợi thế riêng: hình ảnh cho ngữ cảnh nên bạn đoán nghĩa dễ hơn, và hội thoại thường gần với ngôn ngữ nói. Đây là nguồn tốt cho giai đoạn nền.
Đọc lại cuốn đã biết nội dung có nhàm không?
Ít hơn bạn nghĩ, vì bạn đọc để tiếp xúc ngôn ngữ chứ không để biết cốt truyện. Nhiều người thấy nó dễ chịu vì không có áp lực phải hiểu để theo dõi.
Bao giờ nên nâng mức?
Khi bạn đọc trôi và gần như không gặp từ lạ nào. Nâng dần từng bậc thay vì nhảy vọt, vì mỗi bậc cần thời gian để tốc độ ổn định.