Có một hiện tượng rất phổ biến: người học mua một bộ giáo trình, học rất kỹ ba chương đầu, rồi dừng lại. Vài tháng sau họ mua bộ khác và lặp lại. Kết quả là họ học phần nhập môn nhiều lần mà không bao giờ đi qua nó.
- Ba nguyên nhân: bài đầu dễ nên tiến nhanh, bài giữa khó hơn, và không có mốc bên ngoài.
- Quy trình học một bài có bốn bước và mất khoảng một tuần cho mỗi bài.
- Đặt mục tiêu theo số bài chứ không theo thời gian.
- Đi tới cuối một bộ giáo trình có giá trị hơn nhiều so với đi nửa chừng ba bộ.
Ba nguyên nhân phổ biến
Ba nguyên nhân dưới đây tạo thành một mẫu lặp lại. Nguyên nhân thứ hai là điểm gãy chính: các chương đầu của mọi bộ giáo trình đều nhẹ và tiến nhanh, còn từ khoảng một phần ba sách trở đi thì mỗi bài đòi hỏi nhiều hơn — và người học thấy tốc độ chậm lại thì kết luận rằng bộ này không hợp.
Quy trình học một bài
Bốn bước dưới đây cho một bài, thường mất khoảng một tuần với người học ngoài giờ. Bước thứ tư hay bị bỏ nhất và cũng quyết định việc kiến thức có đọng lại không: sau khi làm bài tập, hãy tự tạo ra vài câu của riêng bạn dùng cấu trúc vừa học, về chính đời sống của bạn.
Cách đi tới cuối sách
Bốn cách dưới đây giải quyết đúng ba nguyên nhân ở trên. Cách thứ hai hiệu quả nhất về mặt duy trì: đặt mục tiêu theo số bài hoàn thành thay vì theo thời gian học, vì mục tiêu theo thời gian dễ đạt bằng cách ngồi đó mà không tiến, còn mục tiêu theo bài thì không.
Sai lầm thường gặp
- Mua bộ mới khi thấy chậm lại, rồi lặp lại phần nhập môn lần nữa.
- Đặt mục tiêu theo số giờ học thay vì theo số bài hoàn thành.
- Bỏ bước tự tạo câu, khiến kiến thức dừng ở mức nhận ra chứ không thành khả năng.
Câu hỏi thường gặp
Một bài nên học trong bao lâu?
Với người học ngoài giờ thì khoảng một tuần cho mỗi bài là nhịp nhiều người thấy bền. Quan trọng hơn tốc độ là bạn có làm đủ bốn bước hay không.
Nếu một bài quá khó thì sao?
Đừng bỏ qua mà cũng đừng dừng lại quá lâu. Học phần bạn nắm được, đánh dấu phần chưa rõ, đi tiếp, rồi quay lại sau vài bài — nhiều điểm ngữ pháp sáng ra khi bạn đã gặp chúng thêm vài lần trong ngữ cảnh.
Có nên học nhảy cóc theo nhu cầu không?
Với người đã có nền thì được. Với người mới thì không nên, vì các bài sau thường dựa trên bài trước và nhảy cóc tạo ra lỗ hổng.
Học xong một bộ rồi thì làm gì?
Chuyển sang bộ tiếp theo cùng hệ nếu có, hoặc chuyển sang nội dung thật kèm tài liệu chuyên đề. Ở mức trung cấp trở đi thì nội dung thật thường hiệu quả hơn giáo trình.